22-12-2005 'Publiek houdt niet van mager wild'

Verenigingsagenda

za mei 26, 2012
Wandeling Leuvenumse Bos

do juni 07, 2012
Wandeling Nieuwe aanleg en omgeving

za juni 30, 2012
Fietstocht Nationale Park de Hoge Veluwe

za juli 14, 2012
Bijenmarkt Uddel

za juli 21, 2012
Rasteren (barbeque)

zo juli 29, 2012
Boswachtersdag Hoenderloo

wo aug 01, 2012
Sluitingsdatum kopij Het Edelhert

Recent:

Home

Dossiers

Oostvaardersplassen

22-12-2005 'Publiek houdt niet van mager wild'

Dossiers - Oostvaardersplassen

donderdag, 22 december 2005 01:00

Door MAYKE CALIS en ILSE THOONSEN

Wilde grazers als herten en konikspaarden hebben het moeilijk aan het eind van de winter. De roep om bijvoeren klinkt dan luid, maar heeft volgens deskundigen een averechts effect.

Edelherten die uit pure ellende schors van boomstronken knaagden. Hertjes die verstijfd onder struiken lagen de strijd met honger en kou al verloren. Natuurgebied Oostvaardersplassen bood afgelopen weekeinde een treurige aanblik met hoefdieren die het loodje hadden gelegd of dreigden te leggen door voedseltekort.

Hoe hoger het aaibaarheidsgehalte van dieren, hoe sneller mensen er voor in de bres springen. Zielige vogeltjes in eigen tuin of schattige eendjes in het park kunnen al snel op een extra vetbol of zakje brood rekenen in koude wintertijden. Nu blijkt dat ook de edelherten, konikspaarden en heckrunderen in de Oostvaardersplassen lijden onder de gevolgen van de kou, is de beer los. Kamerfracties van CDA en VVD willen dat de dieren in het natuurgebied worden bijgevoerd, en eisten een spoeddebat met minister Cees Veerman van Landbouw. Volgens de minister is er door de sneeuwval van de afgelopen week sprake van extra sterfte en sterven er momenteel vijftien tot twintig grazers per dag. Maar ingrijpen vindt hij niet nodig.

De grazers uit de Oostvaardersplassen 'scoren' vanwege hun aaibaarheidsgehalte, weet een woordvoerder van de Dierenbescherming. "Mensen zint het niet als ze broodmagere konikspaarden zien, terwijl er minder snel alarm wordt geslagen over dode vissen die bovendrijven." Maar emotionele argumenten moeten niet meespelen bij beslissingen over al dan niet bijvoeren, zo klinkt uit de hoek van natuurbeschermers die tegen bijvoeren zijn. Het doet volgens hen op de lange termijn eerder kwaad dan goed.

Ecoloog Frans Vera van Staatsbosbeheer kan boos worden om de kortzichtige houding van politici die bepleiten de dieren bij te voeren. Het is normaal dat rond deze tijd van het jaar altijd de grote klappen vallen, betoogt hij, aangezien aan het einde van de winter de reserves op raken en de dieren uitgeput zijn. "De noodkreten van de politici geven maar weer eens aan hoe ver zij van de natuur afstaan." Een reden om de dieren niet bij te voederen, is volgens Vera dat de zwakke dieren in de Oostvaardersplassen, waarvan dierenartsen hebben vastgesteld dat ze op korte termijn gaan sterven, al worden afgeschoten. Bovendien krijgen de zwakke dieren voor wie het extra voer bestemd zou zijn, het eten niet te pakken. Zij worden weggeduwd door de sterke exemplaren.

Dat ondervond ook Vereniging Natuurmonumenten, die in de jaren negentig op de Veluwe ervaring opdeed met bijvoederen, vertelt ecoloog Harm Piek. "De dieren werden vruchtbaarder en de populatie groeide, doordat we ze ook in een winterperiode in topconditie hielden. Daarmee versterkten we uiteindelijk het probleem van overbevolking en voedseltekort."

Volgens ecoloog Geert Groot Bruinderink lijkt de hele discussie over bijvoeren een hypocriete discussie van mensen die zich wel het leed van grootogige 'bambi's' aantrekken, maar niet verder kijken dan het lot van deze dieren. Er zijn zoveel dieren die massaal sterven bij de overgang van winter naar lente, maar die ziet niemand omdat zij stervend wegkruipen in de bossen, betoogt de medewerker van Alterra. Zo sterven ieder jaar massa's wilde zwijnen, winterkoninkjes en roodborstjes, maar daar heeft niemand het over. De dieren in de Oostvaardersplassen vallen op, omdat daar weinig bossen zijn waarin ze kunnen wegkruipen.

Het mag dan misschien zielig lijken in de ogen van een recreant een Hooglander die in de sneeuw naar voedsel staat te schrapen er zijn juist andere dieren die daar profijt van hebben, betoogt ecoloog Piek. "De beesten die met hun poot of neus sneeuw opzij duwen, maken plekken sneeuwvrij waar zaadzoekende vogels zoals vinken en mezen op hun beurt terecht kunnen."

De Vereniging tot Behoud van het Veluws Edelhert kan zich wel vinden in het standpunt van de politici die om bijvoederen vragen. Bestuurslid Jan Paulides: "Wij kunnen het niet over ons hart verkrijgen te zeggen 'laat de dieren maar verhongeren, omdat wij hebben afgesproken niet in te grijpen in de Oostvaardersplassen'. Je moet ingrijpen als het fout gaat."

De werkelijke vraag over het bijvoeren is volgens bioloog Siebren Siebenga van de Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging of je het je in een klein land als Nederland wel kan veroorloven om in natuurgebieden niet in te grijpen en de natuur zijn gang laten gaan? Siebenga vindt van niet. "Het is en blijft tuinieren in Nederland: hoe groot je een gebied ook maakt, je loopt toch weer tegen een hek aan. Daardoor loop je telkens tegen dergelijke taferelen aan als nu in de Oostvaardersplassen en blijft deze discussie terugkomen."