Afgelopen winter zijn er volgens Staatsbosbeheer 1684 (36%) van de 4650 grote grazers (edelherten, konikpaarden en heckrunderen) afgeschoten of doodgegaan. Vorig jaar waren dat er 1481.

Volgens de telling in november waren er ongeveer 3350 edelherten, daar zijn 1256 edelherten (37%) van dood gegaan. Dieren waarvan duidelijk is dat zij de winter niet zullen overleven, worden afgeschoten om onnodig lijden te voorkomen. Daarbij wordt gekeken naar beschutting, voedsel en weersomstandigheden.

Van de 1100 Konikpaarden gingen er 283 dood (6%) en van de 300 Heckrunderen gingen er 145 (48%) dood.

Van alle omgekomen dieren werd 88% afgeschoten. Dat is te weinig volgens adviezen van de ICMO, die SBB dient uit te voeren. De winterperiode loopt van 1 december tot en met 30 april.

De afgelopen winter was koud en lang, maar het verschil met vorig jaar is vooral in de laatste maand ontstaan. Het koude, droge weer in maart en april zorgde voor een tweede piek in de sterfte.

Vooral veel edelherten overleefden de winter niet, met name veel oudere mannetjes stierven deze winter.

Voor het tweede jaar op rij is de hoeveelheid dieren flink gedaald. Volgens Staatsbosbeheer passen de populaties zich op een natuurlijke manier aan het gebied aan door dood te gaan.

In de OVP zijn er 1256  (tussen 1 dec. en 30 april 2013) doodgegaan. Er waren er in november 2012 3250. Sterfte 1256/3250= 38%. Hier is niet de sterfte verwerkt tussen 1 mei en 30 november van 2012. omdat die te gering zou zijn.

De cijfers in de OVP worden in een andere periode geteld dan op de Veluwe. Op de Veluwe loopt het jaar van april tot maart (van geboorte tot geboorte), In de OVP van januari tot december. Hierdoor loopt in de OVP het verslagjaar telkens  in 2 seizoen. Hierdoor zijn betreffende jaren minder zuiver te vergelijken. Ook de telmomenten zijn niet gelijk. In de OVP kan nauwkeuriger geteld worden (open gebied), dan op de Veluwe.

Zomerstand op de Veluwe in 2012 3664
Afschot 1539 in het hele jaar (1 juli tot 15 maart 2013), incl. aanrijdingen.
1539/ 3664=  42% Op De NO-Veluwe is bij de tellingen van april 2013 gebleken dat allen in dit gedeelte van de Veluwe ca. 200 herten meer waren dan voorheen aangenomen was. Hierdoor alleen al verandert het percentage naar 1539/3864 = 39% Stel op de héle Veluwe is de stand te laag ingeschat dan 1539/4664 = 33%

Op de Veluwe gemiddeld over de laatste 15 jaar:

• Totaal in het voorjaar 26.327 herten
• Totale aanwas 9.949
• Totaal Zomerstanden 36.276
• Totale gerealiseerd afschot 12.218

Totale afschot 12.218/36.276= 34%

Op de Veluwe wordt de stand structureel onderschat. Het afschotpercentage zal dus een maximale percentage zijn, waarbij de werkelijkheid lager zal liggen.

N.B. Het gaat trouwens niet om het percentage. Het gaat om hoe de herten leven voordat ze doodgaan. Voor- en tegenstanders beoordelen of dat goed of slecht is vanuit hun eigen voorkeur/overtuiging.

Vaak wordt beweerd dat op de Veluwe elk jaar 70% wordt afgeschoten. Dat is niet juist. Om de populatie op de Veluwe op het juiste niveau te krijgen is éénmalig een hoog afschot nodig van  70%.

Het is een dus verkeerde interpretatie van de feiten door te stellen dat er JAARLIJKS 2x zoveel herten afgeschoten worden op de Veluwe dan in de OVP . Er moet, om de te hoge stand op de Veluwe te verlagen, éénmalig veel (tot 70%) afgeschoten worden. Niet elk jaar dus !!!! Helaas lukt het niet om de stand naar beneden te krijgen (het afschot wordt niet gehaald) en volgend jaar is het doel wederom om 60-70 % van de stand te schieten.

Feit: indien de stand gelijk blijft is de aanwas gelijk aan de sterfte.

Bronnen:

-  www.staatsbosbeheer.nl
-  Nieuwsbrief 2013 Vereniging Wildbeheer Veluwe

Verdere uitwerking en totalisering over meerdere jaren van de OVP zou een nauwkeuriger percentage en inzicht kunnen geven.

Als je ze zo ziet kun je je bijna niet voorstellen dat het binnen een aantal weken weer bronst is en dat deze heren de rangorde als plaatshert weer gaan opeisen

De provincie Gelderland wil het jachtseizoen met drie maanden vervroegen, om zo vooral op meer edelherten te kunnen jagen. Natuurbescherming maar ook zelfs jagers zijn tegen: de edelherten mogen niet geschoten worden als ze de jongen zogen. Felix Meurders (Vara) in gesprek met Joost Oosterbaan (oud-directur KNJV) en Jan Paulides (Vereniging het Edelhert). Beluister het fragment

Intervieuw met Joost Oosterbaan, voormalig directeur van de KNJV: "Jagers jagen niet in de lente" en Jan Paulides, adviseur van VHE: "De hertenstand moet in harmonie zijn met de leefomgeving van zowel van de herten als van de mensen.

Bron: Elsevier www.elsevier.nl

lees het artikel deel 1

lees het artikel deel 2

De provincie Gelderland moet over jachtvelden op de Veluwe openbaar maken. Dat heeft de hoogste bestuursrechter bepaald naar aanleiding van een hoger beroep aangespannen door de Faunabescherming.

De Faunabescherming verzet zich al jaren tegen jacht op de Veluwe en in de Kroondomeinen. Zo kwam de organisatie vorige maand ook in actie tegen de afschot van edelherten op de Noordwest-Veluwe, nadat Vereniging Het Edelhert hierover berichtte op Omroep Gelderland. Omdat op de Noordwest-Veluwe te veel herten lopen gaf de provincie toestemming om eerder dan de reguliere afschotperiode (1 augustus tot 15 maart) tot afschot over te gaan, namelijk vanaf 1 mei. Dat besluit veroorzaakte ophef omdat juist in deze periode herten drachtig zijn of kalveren hebben. Provinciale Staten meldden vorige week dat ze niet van plan zijn om het beleid te wijzigen. Een motie van de Partij voor de Dieren, GroenLinks en PVV die hiertoe opriep, kreeg geen steun. Het onderwerp wordt op 12 juni verder behandel

Tijdens m'n vroege fietstocht over de diverse landgoederen die de Noordwest Veluwe rijk is, is het in deze tijd van het jaar goed opletten...! Er worden hertenkalfjes geboren.
Wat deze foto bijzonder maakt is het feit dat de kalfjes, bij elkaar en zonder moeder lopen. Daarnaast typeert dit beeld de combinatie van wild, akkers en weilanden die dit gebied bijzonder voor de wildliefhebbers bijzonder maakt. Het raster (met zoom) typeert dit. Tegelijk veroorzaakt dit raster (bedoeld om zwijnen tegen te houden) voor kalfjes een ongewilde scheiding van hun moeders, uiteindelijk komt dat meestal ook wel weer goed: de hinden laten hun kroost niet zo lang alleen. Kortom; het is misschien geen puntgave plaat, maar met een mooie uitsnede is één van de eerste mooie juni-ochtenden gevangen in één beeld.

Met veel belangstelling heeft Vereniging het Edelhert (VHE) het debat tijdens de statenvergadering Gelderland over de NW-Veluwe gevolgd. Helaas ging het debat over het afschot zelf en de hoeveelheid hertenen niet over het feit of het vervroegde afschot wettelijk is.

Binnenkort zal dit onderwerp besproken worden in de Commissie Landelijk gebied, Cultuur en Jeugdzorg.

In de ontheffing op art 68 van de Flora- en Faunawet aan Faunabeheereenheid Veluwe (FBE) wordt in de bijlage onder C Afschotperiode gemeld:

"Afschot van edelherten wordt uitsluitend verricht in de periode die aanvangt op 1 augustus en enig kalenderjaar waar de ontheffing betrekking op heeft en eindigt op 15 maart van het daar direct op volgend kalenderjaar. De hoofdinspanning van het afschot voor populatie beheer dient gericht te zijn op de eerste drie maanden vanwege de mobiliteit van de soort. De laatste maand mag slechts benut worden indien het te realiseren afschot in onvoldoende mate is vervuld."

Hier staat een vast kader waarbinnen het afschot mag plaatsvinden. Zelfs een uitbreiding met een maand staat omschreven indien de edelherten stand nog te hoog blijk te zijn.

In dezelfde bijlage onder D Samenstelling van het afschot staat:
1. Maximaal 10% van het afschot van edelherten mag buiten de reguliere periode worden verricht i.v.m. met:
a. afschot i.v.m. ziekte of verminkingen;
b. afschot ter voorkoming van belangrijke schade aan landbouwgewassen en bosbouw;
c. afschot ter bescherming van de verkeersveiligheid.


Ad a. Maximaal 10% van het afschot van edelherten mag buiten de reguliere periode worden verricht i.v.m. met:

De afschotperiode (jachtseizoen) is duidelijk omschreven 1 augustus tot maximaal 15 maart. Elders staat tussen zonsopkomst en zonsondergang en dat is 3 jaar geleden al verruimd met totaal een uur.

Wat nu wanneer er buiten de reguliere jachttijd een aangereden hert afgeschoten moet worden of een ziek hert of een hert dat regelmatig in nacht de bermen van een weg staat te eten of als er acute landbouwschade is doordat de herten in nachten achtereen in een maïsveld staan te foerageren? Dan kon er voorheen volgens de interpretatie van de huidige ontheffing ingegrepen worden. Wat nu als aan het begin van het jachtseizoen de 10% (zijnde nu 55 edelherten) al geschoten is? Er mag niet meer ingegrepen worden. Het afschieten van een hert met een gebroken loper wordt opeens illegaal. Er is geen wettelijk kader meer, er is geen ontheffing meer om een beschermd inheems diersoort te mogen doden buiten de reguliere jachttijd!


De 10% is bedoeld voor uitzonderlijk en noodzakelijk afschot. Wanneer je daarmee in de 3 maanden aan het begin van de periode mee begint, hoe moet dat dan in de nog volgende 9 maanden??  Die 10% is concreet opgenomen om er juist voor te zorgen, dat deze regeling niet misbruikt gaat worden om de reguliere jacht uit te breiden.

Ad b. afschot ter voorkoming van belangrijke schade aan landbouwgewassen en bosbouw;

Wat wij hier lezen is 'belangrijke' landbouwschade. De uitgekeerde schade door het Faunafonds  laat zien dat de mezen in 2012 (€ 2.592.449) een verdubbeling van de schade veroorzaakt hebben t.o.v. 2011 (€ 1.130.544). Nog eentje: de schade door ganzen veroorzaakt bedraagt 9,2 miljoen. En wat dacht je van de das, bever en havik? Gaat daar op gejaagd worden omdat de schade 'zo hoog' is? Natuurlijk niet. De totaal uitgekeerde schade in 2012 door het Faunafonds bedroeg € 14,7 miljoen.

Verder is te lezen in het jaarverslag 2012 van het Faunafonds blz 20:

Het aantal ontvangen verzoekschriften in schade veroorzaakt door edelherten stijgt ook in 2012 Het aantal ontvangen verzoekschriften bedraagt 85. Ten opzichte van 2011 is dit aantal gestegen met 18 stuks. Het schade bedrag daarintegen is in 2012 licht gedaald ten opzichte van 2011. Van € 128.587 in 2011 naar een bedrag van € 97.716 in 2012.

Reden voor de provincie was toch 'Belangrijke landbouwschade' ?? En de uitgekeerde schade door edelherten is gedaald !!

De edelhertenschade is nog geen 4% van bijvoorbeeld de mezenschade. Mogelijke oplossingen: 10% minder mezenschade  uitkeren en levert € 259.000,- op voor edelhertenschade of de toeristenbelasting op de Veluwe per overnachting met 0,2 cent verhogen. Levert € 170.000,- op.

Ad c. afschot ter bescherming van de verkeersveiligheid.

Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat het aantal aanrijdingen evenredig is met de populatie grootte. De sterke stijging op de Noordwest Veluwe is niet verwonderlijk gezien de onderschatting van de stand in de laatste jaren. Of is ook de "populatie" auto's gestegen? Of wordt er harder gereden? Of is er meer verstoring in het leefgebied van de edelherten?

Mogelijke oplossingen: verkeersluw van wegen of handhaving van de toegestane snelheid op wegen met verhoogde kans op aanrijdingen. Handhaven van het verbod honden los te laten lopen in het bos. Handhaven van het verbod voor mensen om zich buiten de paden te begeven (o.a. geweistangenzoekers en fotografen).

Dus afgezien van het feit dat afschot van 1 mei tot 1 augustus niet weidelijk is (geen respect voor het wild), verstorend voor het wild en de recreant is, is het ook o.i. niet eens wettelijk.

Conclusie: De 10%-regeling is niet bedoeld voor uitbreiding van het jachtseizoen.

VHE is niet principieel voor of tegen de jacht, maar de middelen moeten wel juist toegepast worden. Daarbij staat het welzijn van de populatie edelherten voor VHE voorop.  Welke methodes daarvoor gebruikt worden is voor VHE van ondergeschikt belang.

Links:
-Verslag 2012 Faunafonds
-Ontheffing van de Provincie Gelderland
-Flora en Faunawet art. 68
-Faunafonds Schade mezen

Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat het aantal aanrijdingen evenredig is met de populatie grootte. De sterke stijging op de Noord-West Veluwe is niet verwonderlijk gezien de onderschatting van de stand in de laatste jaren. Op de Midden-Veluwe laat ook een flinke stijging zien.

De Oostvaardersplassen:

een alternatief voorstel

voor het (begrazings-)beheer

van dit unieke natuurgebied

Vereniging Het Edelhert

Apeldoorn, november 2010

Download alternatieve beheersvisie OVP als pdf

Download alternatieve beheersvisie OVP als doc

Met volledige steun van:

I.v.m. met de migratie naar een ander softwareprogramma en andere provider is de webwinkel voorlopig niet beschikbaar.

Het tijdschrift Het Edelhert op je iPad. Alle edities van 2011 én 2012 in de App-store. Met index en zoekfunctie. Meer jaargangen zullen volgen. Voorlopig nog voor de lage prijs van slechts € 0,79 .