Herten Oostvaardersplassen hebben het moeilijk

De grote grazers zitten in een zeer moeilijke periode en dat is duidelijk aan de beesten te zien.

Ze vertonen onnatuurlijk gedrag op onnatuurlijke plaatsen en sommige dieren kreperen waar je bij staat. Er zijn ongetwijfeld mensen die zeggen dat dit 'de Natuur' is maar dat is onzin. De Oostvaardersplassen zijn een omrasterde monokultuur, zes meter onder de zeespiegel, die ten prooi zijn gevallen aan falend beheer van 'Oer-aanhangers'. Oer-ecoloog Frans Vera roept te pas en te onpas dat we in de Oostvaardersplassen een terugblik in de historie krijgen en zien hoe Nederland er vroeger uit zag. Het hert op deze foto zal daar weinig boodschap aan hebben. Een bevriende bioloog zei me ooit: "Ik ken maar 3 betekenissen van het woord Oer: Oersaai, Oervervelend en Oerstom.

Half blind hert met kaakproblemen in het Oostvaardersbos, 1-2-2010

Het is duidelijk dat het officiele Staatsbosbeheerbeleid om dieren die lang en uitzichtloos lijden af te schieten niet altijd lukt. Ondanks dat het Fluit/Oostvaardersbos is afgesloten voor publiek lijkt Staatsbosbeheer de zaak daar nauwelijks in de hand te kunnen houden. Konikpaarden hebben het bos inmiddels ook ontdekt en helpen zodoende mee de afbraak van dit productie- en recreatiebos te versnellen.

Edelherten aan de kant van de Vaart bij het raster van het Oostvaardersbos

Menig goedwillende natuurliefhebber roept onmiddelijk dat het gebied vergroot moet worden met Hollands Hout en het 42 miljoen Euro kosten Oostvaarderswoldtraject. Dan moet die het ICMO-rapport over de grote grazers uit 2006 maar eens goed lezen. Op pagina 11 staat daar bij 4.2 dat uitbreiding van het leefgebied van de grote grazers een groter draagvlak betekent en dus een uitbreiding van de kuddes. Wat, nog steeds volgens dit rapport, kan leiden tot een grotere druk op de vogelpopulaties van de Oostvaardersplassen. Dit wordt geheel bevestigd door het broedvogel-rapport van Rob Bijlsma uit 2007 die een grote afname van broedvogels constateerde als gevolg van de graasdruk.

Portret edelhert Oostvaardersbos

Volgens Staatsbosbeheer gaan de dieren in deze koude winter op een 'slaapstand' waardoor ze energie besparen en de winter door komen. Gezien de vele rondlopende edelherten in dit bos moet er sprake zijn van 'slaapwandelstand'. Door de grote hoeveelheid herten die nu samen met de Koniks het bos afknabbelen is er helemaal geen sprake van rust. Zeker niet nu er ook regelmatig door de boswachters beesten worden afgeschoten die vervolgens met grote trekkers en laadwagens worden afgevoerd.

Edelhert achter raster Oostvaardersbos

Grote grazers betekent ook dat je een gebied moet afrasteren om de dieren binnen de gebiedsgrenzen te houden. Mocht het Hollands Hout wel bij de Oostvaardersplassen worden gevoegd dat wordt het grootste deel ontoegankelijk voor het publiek. Alleen met de boswachters mag het gebied bezocht worden aangezien de paarden en koeien te grote risico's leveren voor het publiek. Om die reden is het zeer onwaarschijnlijk dat er in het Oostvaarderswold paarden en koeien zullen gaan lopen want deze zone moet ook een belangrijk recreatiegebied worden voor Lelystad en Almere.

Hert met kaakproblemen

Edelhert loopt tegen zijn grens bij het raster van de Oostvaardersplassen

Konikpaarden zijn in januari via het ijs in het Oostvaardersbos beland

Het Oostvaardersbos heette vroeger Fluitbos en is nu normaal alleen voor zwemmende edelherten te bereiken. Door het dikke ijs van de afgelopen maand konden Koniks het bos ook bereiken en daardoor gaat het verval nog sneller. het Fluitbos is ooit aangelegdn als productie- en recreatiebos en is als 'shelter voor grote grazers' aan de Oostvaardersplassen toegevoegd. Staatsbosbeheer wil de Koniks eigenlijk hier weg hebben en heeft daarom plannen gemaakt om wildraster tijdelijk op te vullen zodat de paarden teruggejaagd kunnen  worden naar de vlaktes. Dranghekken zijn al geplaatst om deze drijfjacht in goede banen te leiden.

Konikpaard bij vers afgeknabbelde boom, Staatsbosbeheer wil ze uit dit bos hebben

Waarschuwingsbordje bij de zuidzijde van de Oostvaardersplassen

Staatsbosheer monitort dagelijks de kuddes vanuit de auto om de gezondsituatie te beheersen. Vraag is of je met dit soort ritjes, zonder het terrein in te gaan. een actuele kijk op de veldsituatie krijgt. Het zal er sowieso om gaan spannen de komende weken want het lijkt onwaarschijnlijk dat de huidige praktijk nog lang kan voortduren.