Nieuwe toekomst voor Oostvaardersplassen

De toekomst van de Oostvaardersplassen komt er anders uit te zien. Provinciale Staten hebben daartoe vanavond besloten. Het integrale advies van de Commissie-Van Geel dient als beleidskader voor het beheer van dit bijzondere gebied, dat een belangrijk natuurreservaat voor vogels vormt. Kern van het voorstel is de versterking van het landschap en de natuurwaarden en uitbreiding van mogelijkheden tot recreatie. Zo wordt gewerkt aan een sterk Nationaal Park Nieuw Land, waarvan de Oostvaardersplassen onderdeel zijn.

De belangrijkste maatregelen zijn:

- Van de 1880 hectare open gebied wordt 500 hectare onder water gezet (vernat) en wordt 300 hectare aan bosschages geplant, om te komen tot een gevarieerd en halfopen landschap.

- Het aantal grote grazers wordt teruggebracht tot 1100 (160 runderen, 450 Konikpaarden en 490 edelherten) om de variëteit aan vegetatie weer te laten toenemen. Vanaf 2019 blijft de populatie op maximaal 1500 grote grazers.

- Er wordt geïnvesteerd in de bereikbaarheid en de recreatieve voorzieningen.

- Het Nationaal Park Nieuw Land wordt het vehikel om het gebied vorm te geven: natuur, landschap, toerisme, recreatie, communicatie en educatie.

- De ontwikkeling van de Natura 2000-doelstellingen worden nauwgezet in de gaten gehouden, om het beleid tijdig te kunnen bijstellen.

De Oostvaardersplassen vormen in de eerste plaats een natuurreservaat voor vogels. De uitvoering van het Natura 2000 beheerplan krijgt topprioriteit.

Om de Natura 2000-doelstellingen te behalen en zo de Oostvaardersplassen te bewaren als belangrijk gebied voor vele soorten vogels, wordt grasland onder water gezet. Afname van het aantal grote grazers naar 1100 is volgens Van Geel nodig om de vegetatie in het kerngebied de tijd te geven te herstellen van de overbegrazing van afgelopen jaren. De grote grazers wordt daarna nauwgezet in de gaten gehouden, zodat Staatsbosbeheer en provincie snel kunnen reageren op waargenomen ontwikkelingen. 

Afname aantallen grote grazers

Door de afname van de begrazingsdruk kan het gras herstellen. Dit betekent dat nog dit jaar de kuddes moeten worden verkleind met minimaal 980 edelherten en 180 konikpaarden. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden, die worden verkend in een onderzoek in opdracht van de provincie. De paarden worden zoveel mogelijk elders geplaatst in de provincie, in Nederland of in het buitenland. Edelherten zijn minder gemakkelijk te verplaatsen. De mogelijkheid van afschot wordt door de provincie dan ook niet uitgesloten.

Financiën

Voor het nieuwe beheer is een extra investering van ongeveer 15 miljoen euro nodig, verspreid over een aantal jaren. Het advies van de commissie-Van Geel om hiervoor een investeringsfonds op te richten nemen Provinciale Staten over. Zodoende kunnen andere overheden als gemeenten en het rijk en ook private partijen een bijdrage leveren aan het beheer. Bijdragen van het rijk en gemeenten zijn een noodzakelijke voorwaarde voor de nieuwe toekomst van de Oostvaardersplassen.

Annie Schreijer-Pierik boekt een succes in de Europese Commissie. Schreijer heeft de Europese Commissie vragen gesteld over de vogelsoorten die zijn verdwenen in de OVP. De Europese Commissie heeft nu toegezegd een onderzoek te zullen uitvoeren. Vereniging het Edelhert ervaart dit als een steun in de rug bij haar strijd om een ander beleid in de OVP.

'De Europese Commissie onderzoekt berichten over bijzondere vogelsoorten die zijn vertrokken uit de kaalgevreten Oostvaardersplassen. Zo begint haar artikel. De EU-commissaris Vella (Natuur) geantwoord op vragen van Annie Schreijer-Pierik (CDA Europees Parlement). Het natuurgebied valt onder de Vogel- en Habitatrichtlijn van de Europese Unie.

Brussel wil zo nodig samen met Nederland de situatie te willen verbeteren: “Als uit de resultaten van het onderzoek een aanzienlijke achteruitgang van vogelpopulaties in het gebied of een aanzienlijke verslechtering van de habitats als gevolg van verkeerde cijfers van grote grazers blijkt, zal de Commissie de zaak samen met Nederland onderzoeken om de naleving van de richtlijn te waarborgen.” '

Al sinds enkele jaren blijven er vogelsoorten weg die zo'n twintig jaar geleden nog volop voorkwamen in het gevarieerde gebied. Het verdwijnen van de soorten is een gevolg van de overbegrazing van het gebied en de afwezig van bomen en bos de laatste tijd.

Het complete artikel is te lezen op de website van Annie Schreijer-Pierik.

Banner 2 VhE

Geachte leden ven de Commissie Duurzaamheid,

In de bijeenkomst van 6 juni werden door enkele sprekers de parallel getrokken tussen het Vroeg-reactief beheer in de Oostvaardersplassen en het actieve beheer op de Veluwe.

De cijfers die hierbij werden genoemd waren voor de Vereniging het Edelhert volledig vreemd, terwijl wij als Vereniging de Veluwe en de daarbij horende getallen zeer goed kennen.

Daarom hierbij een vergelijking van de situatie op beide terreinen:

Het zal sommigen onder u echt verbazen dat er op de Veluwe met actief beheer 50% minder edelherten worden geschoten dan in de OVP met vroeg reactief beheer.

Ook het beheer volgens het protocol van de Commissie van Geel zal dit zeer goed waarneembaar zijn.

 

Vergelijking actief beheer (Veluwe) met vroeg reactief beheer (OVP)

1. De OVP zijn 40 x kleiner dan de Veluwe

2. Het aantal reeën zijn in beide gebieden verwaarloosbaar

3. De vegetatie op de Veluwe is ook in de winter voldoende voor alle dieren door de aanwezigheid van o.a. eikels, beukennoten, heide en grassen.

4. De zomerstand van het aantal edelherten is op de Veluwe 3295 herten, in de OVP zijn dit er meer, 3950 herten.

5. Per 100 ha leven in de OVP 224 grote grazers, op de Veluwe 10 dieren

6. Per 100 ha leven in de OVP 169 edelherten, op de Veluwe 3,3 edelherten

7. Het actieve beheer op de Veluwe geeft 1307 geschoten edelherten, het vroeg reactief beheer in de OVP geeft 100% meer, 2684 edelherten!

8. De geschoten herten op de Veluwe gaan praktisch allen in de voedselketen, in de OVP worden de geschoten herten vernietigd, dit terwijl de voedselbanken “schreeuwen” om een gezond stukje vlees!

Vriendelijke groet,

Jozef H.M. Linthorst

Voorzitter Vereniging het Edelhert

Afgelopen woensdag kwam er een einde aan een groot project, namelijk het doen veranderen van het hongerbeleid in de Oostvaardersplassen. Vele uren vergaderen en overleggen, schrijven van zienswijzen en rapporten richting politiek. Deelname aan het Stakeholderoverleg, bezoeken aan de Tweede Kamer om het beheer richting Provincie te krijgen en daarna Provincie Flevoland. Kilometers in de auto, maar ook meters papier met zienswijzen en rapporten. Voorzitter Linthorst begon ermee toe hij aantrad als voorzitter, nu na acht jaar is er een pracht resultaat geboekt. Vele anderen hebben ook hun energie erin gestoken om op welke manier danook te strijden voor de goede zaak. VhE is dankbaar dat ieder op zijn/haar eigen wijze een steentje heeft bijgedragen. Het was taaie materie en de tegenstand was stroperig, maar we zijn er. Het beleid en het beheer gaat om! 

Voorzitter Jozef Linthorst maakt de balans op:

Banner VhE wit

                                        Postbus 981         7301 BE Apeldoorn         e-mail: info@hetedelhert.nl

                                                                                                                                   Apeldoorn, 21 juli 2017

 

Aan: Gedeputeerde Staten van Flevoland

T.a.v. de heer A. Meijer

c.c.: Fractievoorzitters van de Provinciale Staten Flevoland

Tweede Kamer der Staten-Generaal, mevrouw Lodders en de heer Geurts

Betreft: de Oostvaardersplassen

 

Geachte heer Meijer,

Graag uw aandacht voor het volgende:

Op 12 maart 2015 heeft de Staatssecretaris van Economische Zaken de Tweede Kamer geïnformeerd over het eindadvies van de Beheeradviescommissie (BAC) over het gevoerde beheer ten aanzien van de grote grazers en de toekomst van het Oostvaardersplassengebied.

Op 3 juli 2015 heeft de staatssecretaris d.m.v. een brief uitvoerig de vragen vanuit de Tweede Kamer beantwoord. (brief bijgesloten)

Op 6 oktober 2015 is door de Tweede Kamer de motie van de leden Heerema (VVD) en Geurts (CDA) ingediend en aangenomen om naast het natuurbeheer ook de beleidsverantwoordelijkheid op het gebied van welzijn voor de grote grazers over te dragen aan de provincie Flevoland.

Op 7 december 2016 is hiervoor tussen de Staatssecretaris van Economische Zaken en Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland de Overeenkomst 'Dierenwelzijn in de Oostvaardersplassen gesloten en werd hiermee ook de beleidsverantwoordelijkheid op het gebied van beheer voor de grote grazers over gedragen aan de provincie Flevoland.

Vereniging het Edelhert gaat er vanuit dat afspraken en toezeggingen gedaan in de brief van 3 juni door de staatssecretaris aan de Tweede Kamer, net als de overeenkomst van 7 december 2016 bindend zijn en worden nagekomen.

Drie vragen willen wij graag door u als verantwoordelijk gedeputeerde beantwoordt zien.

  1. Op blz.6, eind 2e alinea schrijft de staatssecretaris op 3 juli 2015, doelend op de toegankelijkheid voor edelherten van het Oostvaardersveld en een deel van het Hollandse Hout: Hiermee is voor de korte termijn en deels voor middellange termijn extra beschutting gerealiseerd.

Vraag: waarom lopen er na 2 jaar na deze toezegging geen edelherten in deze gebieden en wordt de extra beschutting niet gerealiseerd?

  1. Op Blz.10, eind 2e alinea schrijft de staatssecretaris op 3 juli 2015 doelend op de verwachte teruggang van de populaties grote grazers: De populaties hebben hun maximale omvang bereikt en zullen gemiddeld genomen afnemen. Redenen voor de verwachte teruggang van de populaties zijn de natuurlijke ontwikkeling van de populaties, de invloed van de ganzen op de beschikbaarheid van voedsel, de veranderingen in het gebied, de verdere optimalisatie van het beheerprotocol van de grote grazers en het in te voeren beheer in de randzones. Dit laatste zal nader uitgewerkt worden.

Vraag: Naast dat er na 2 jaar geen enkele teruggang van de grote grazers te constateren is, wat wordt hier bedoeld met in te voeren beheer in de randzones? Wordt dit een andere vorm dan vroeg reactief beheer?

  1. Op blz.11 laatste alinea schrijft de Staatssecretaris op 3 juli 2015 doelend op de opmerking van de BAC dat de reset van het moeras in 2017 niet mag leiden tot betreding van het moeras door de grote grazers: Een sterke groei van de populaties grote grazers als gevolg van de moeras-reset is niet wenselijk en wordt ook niet aannemelijk geacht. Verder: Mocht desondanks het moeras door te hoge aantallen grote grazers worden betreden, dan zullen werende maatregelen worden opgenomen in het nog op te stellen uitvoeringsplan.

Vraag: Welke werende maatregelen worden voor de reset overwogen en genomen en wie is daar verantwoordelijk voor?

Betreffende punt 3 nog het volgende: VhE geeft als kenner van edelherten u de garantie dat tijdens de reset van 3 tot 6 jaar zonder werende maatregelen de populatie edelherten minstens zal verdubbelen, dus van 3400 naar 6800 herten!

Deze nu al te voorspellen groei geeft tijdens en na deze tijdelijke gebiedsuitbreiding door de reset weer de volgende problemen met grote gevolgen:

  • Een afnemende biodiversiteit door o.a vertrapping en begrazing nu ook in de moeraszone
  • Een onmogelijke uitvoering van het vroeg reactief beheer in het voor de beheerder ontoegankelijk moeras
  • Na herstel van het moeras een maatschappelijk en ethisch onverantwoorde sterfte van de sterk gegroeide populatie edelherten.

Graag ontvangen wij een aankomstbevestiging van deze brief en voordat de reset van het moeras wordt geëffectueerd antwoord op bovenstaande vragen.

 

Met vriendelijke groet,

Jozef H.M. Linthorst

Voorzitter Vereniging het Edelhert

06 30447359

 

 

Student Arnout Staal van de Zwolse school voor journalistiek maakte een reporatage over de mogelijke toekomst van de Oostvaardersplassen (OVP). Staal diepte de problematiek die speelt in de OVP uit en laat mensen aan het woord die partijen vertegenwoordigen met tegengestelde meningen of belangen. Voorzitter Linthorst heeft meegewerkt aan deze productie: 'Arnout Staal heeft de problematiek van de OVP heel mooi in beeld gebracht en begeleidt met hele mooie opnames.'.

OVP film Arnout Staal

Klik op de foto om door te linken naar de site van de school voor journalistiek Zwolle, waarop het artikel dat de Flevolandse student schreef. Onder het artikel de link naar de film. 

Hierbij in grote lijnen de gebeurtenissen van het Oostvaardersplassengebied, een lang traject waar VhE in al die jaren veel energie in heeft gestoken.

Na de drooglegging

In 1986 werden de Oostvaardersplassen ingepolderd, in 1983-1984 werden er Huckrunderen en Konikpaarden uitgezet, gevolgd door 50 edelherten in 1992.

Hands-off-beleid

In 1996 gaat het beheer van de OVP van de Rijksdienst IJsselmeerpolders over naar SBB. Na enige tijd wordt besloten om een hands-off beheer toe te passen binnen de OVP. Dus geen menselijk ingrijpen binnen de OVP van Flora en Fauna, dus ook geen beheer van grote grazers.

Reactief beheer

In 2006 werd ICMO geformeerd nadat geconstateerd werd door de buitenwacht dat er 700 grote grazers waren verhongerd. Er moest eerder ingegrepen worden zodat onnodig leiden van de grote grazers werd voorkomen. Dus nog steeds geen beheer maar de negatieve gevolgen van deze keuze moesten worden opgelost door het z.g. reactieve beheer (afschot net voor de dood)

Vroeg reactief beheer

In 2010 werd door ICMO2 wederom geconstateerd dat er nog te veel dieren verhongerden.

Gebiedsuitbreiding en Vroeg reactief beheer werden geadviseerd. Keuze bleef op geen beheer maar de voorgestelde maatregelen van o.a. gebiedsuitbreiding moesten zorgen voor meer voedsel en dekking. De negatieve gevolgen van het Hands-off beleid moesten eerder en beter opvangen worden door het z.g. vroeg-reactief beheer. (Afschot dieren bij het niet kunnen behalen van de lente). VhE bied aan de voorzitter van ICMO2 ‘het alternatief beheerplan OVP’ aan en neemt plaats in het Stakeholdersoverleg

Eind-rapportage Beheer adviescommissie

De fracties van VVD en SGP in de Staten van Flevoland hebben op vrijdag 6 januari een initiatiefvoorstel met betrekking tot beheer Oostvaardersplassen aan de Commissaris van de koning overhandigd. Het voorstel wordt door nog eens zeven partijen ondersteund. Voor een link naar de beide websites van de partijen klikt u op de foto.:

SGP site   VVD site

Drie doelen:

1. Ondersteuning doelstelling Natura2000 en OVP als vogelreservaat

2. Versterking van landschap en biodiversiteit.

3. Beheer op basis van ecologische draagkracht.

"Voor de beide Statenfrachties is het dierenwelzijn belangrijk opdat er geen hongerende dieren zijn", aldus de website van de VVD.  Volgens de SGP gaat het om een bijzonder natuurgebied dat beschermd moet worden. Voor de Oostvaardersplassen zijn er specifieke doelstellingen voor het instandhouden van bepaalde vogelsoorten. Het beheerplan dat ter inzage is gelegd omschrijft maatregelen om de doelstellingen voor de specifiek beschermde vogelsoorten te halen".

SGP Statenlid Simonse: "Uit een second opinion blijkt dat de grote grazers juist negatieve invloed hebben op bepaalde vogelsoorten. Ook het landschap in het droge deel van de Oostvaardersplassen is veranderd van een prachtig landschap van bos, ruigte en struweel in een graslandschap."

Naar aanleiding van de ingediende zienswijze van SGP en VVD in de Flevolandse Staten is er berichtgeving in alle landelijke bladen geweest. Om te komen tot deze berichten worden doorgaans gegevens van de aantallen grote grazers in het Oostvaardersplassengeied opgevraagd bij SBB. Deze geven altijd de aantallen door van het voorjaar. Dit zijn echter de laagste aantallen in een jaar. Na deze telling werpen de hindes, koeien en merries hun kalveren en veulens. Normaal gesproken vermeerderd een populatie zich dan met eenderde. Deze wat gekleurde gegevens bracht voorzitter Linthorst ertoe om de pers aan te schrijven zodat zij de juiste feiten kunnen presenteren. Hier volgt zijn brief.

In verschillende artikelen over de OVP worden verschillende aantallen grote grazers genoemd. Bijvoorbeeld in Trouw wordt aangegeven dat er 2700 grote grazers aanwezig zijn. Dit is niet juist.

Volgens de officiële telling van SBB waren er in oktober 2015 4350 dieren aanwezig waarvan 3050 edelherten. Dit op een oppervlakte van 2800 ha en niet zoals vaak wordt gesuggereerd op een oppervlakte van 6000 ha. 2800 ha is grazig gebied en van 6000 ha is het groottste deel ontoegankelijk moerasgebied of water.

Op 8 december 2016 is de verantwoordelijkheid van het dierenwelzijn van de Tweede Kamer overgedragenaan de Provinciale Staten conform de aangenomen motie van de hand van de leden Heerema en Geurts.

Brief van de Staatssecretaris:

Screenshot brief overdracht OVP

Complete overeenkomst kan hier worden gedownload

Screenshot overdrachtsovereenkomst OVP

 

Banner Logo VHE 600xxxxxxx

 

Open brief

Apeldoorn, 4 december 2016

Aan: Provinciale staten van Flevoland

Ruim een jaar na het besluit in de Tweede Kamer eindelijk overdracht van de verantwoordelijkheid voor het dierenwelzijn in de Oostvaardersplassen (OVP) naar de Provincie Flevoland

De planning is dat per 1 januari 2017 dit zal moeten plaatsvinden maar is dit nog wel mogelijk? In december moeten dan wel beslissingen worden genomen maar dit onderwerp staat op geen enkele agenda van de Provinciale Staten van Flevoland.

We gaan weer een nieuwe winter in die de hongerdood betekent voor 1000 tot 2000 dieren en bij een fors strenge winter is de verwachting tot 70% van de populatie!

Het jarenlang gebruikte argument dat de grote grazers het gebied moeten openhouden voor de ganzen is een verkeerde voorspiegeling gebleken.

De echte doelstelling van dit OVP experiment is het aantonen:

Zonder menselijk ingrijpen een mooi open, parkachtige landschap in de OVP creëren, met eiken en essen en met minder herbivoren dan nu!

Na 25 jaar is er nog geen enkel teken dat deze doelstelling van dit experiment in de verste verte haalbaar is, erger nog, de verdere verwijdering van deze doelstelling is in het hele gebied zichtbaar.

Wat heeft deze vorm van beheer de Provincie Flevoland wel gegeven?

  1. Na 25 jaar gemodder is de rijke begroeiing v/h gebied totaal verdwenen,

  2. Gebiedsuitbreiding, het belangrijke advies van ICMOII is niet uitgevoerd,

  3. Daarom worden er door voedselgebrek per jaar meer dan 1500 dieren gedood,

  4. Ondanks dat gaan er p/j nog eens minstens 130 dieren dood alleen v/d honger,

  5. Door de grote hoeveelheid grazers is er een achteruitgang van de biodiversiteit,

  6. Bijna alle vogelsoorten genoemd in het Natura 2000 plan zijn sterk verminderd,

  7. Het voedsel voor de grazers wordt door vernatting v/h gebied sterk beperkt.

De voorstanders van dit Oostvaardersplassen-experiment hopen ieder jaar weer op een zeer strenge winter waarbij minstens 70% van de aanwezige grote grazers dood moet gaan. Dit alleen om de begroeiing binnen het OVP gebied weer een nieuwe kans te geven. Is dit nu werkelijk wat de leden van Provinciale Staten van Flevoland voorstaan en wat de inwoners van Flevoland willen?

Waarom moest het Ministerie van Economische Zaken zo tergend lang treuzelen bij de overdracht van een door de Tweede Kamer genomen besluit om het dierenwelzijn van de grazers in de OVP over te dragen aan de Provincie Flevoland? Een kostbaar jaar is hiermee verloren gegaan met ongetwijfeld weer veel extra dode dieren . De OVP is overigens het enig natuurgebied binnen Flevoland maar ook in heel Nederland wat onder curatele staat van dit ministerie, waarom?

Geachte Statenleden van Flevoland, nogmaals doen we een beroep op u. Net als de meesten van u willen de onderstaande organisaties en deskundigen een einde maken aan dit jaarlijks terugkerend “uithonger model”.

Wij verzoeken u vriendelijk toch dringend om snel te kiezen voor het ecologisch draagkracht model. Dit houdt in dat het aantal aanwezige dieren in overeenstemming moet zijn met de hoeveelheid voedsel c.q. begraasbare oppervlakte binnen de OVP, logisch toch!

Met vriendelijke groet,

J. Linthorst Voorzitter Vereniging het Edelhert (06 30447359)

Y. Bierman Voorzitter Stichting Welzijn Grote Grazers

N. Dijkshoorn Oud terreinbeheerder OVP

L. van Leeuwen Werkgroep Leefbaar OVP

J. Oosterbaan Dierenarts en lid van Vereniging het Edelhert

T. Jorna Dierenarts

F. van Beusekom Ecoloog en oud directeur SBB

P.S.

In het ICMO2 rapport van november 2010 wordt al de mogelijkheid gegeven om een einde te maken aan de komende, slechte situatie van de grote grazers! Citaat (blz.15):

The overall conclusion of ICMO2’s ethical considerations is that long periods of food restriction resulting in large scale unnecessary suffering and subsequent starvation of animals as a result of living conditions partially created by man is morally not acceptable, and has to be prevented.

In de Tweede Kamer is het onderwerp Oostvaardersplassen weer eens aan de orde geweest. De zeggenschap over het beheer van het gebied was inmiddels gedelegeerd naar de Provincie. De zeggenschap over het welzijn van de dieren was nog steeds verantwoordelijkheid van de Tweede Kamer. Deze situatie ging steeds meer wringen. Hierbij een ingezonden brief van VVD-fractielid Heerma over hoe dit is aangepakt en wat de uitkomst is. 

15.10.13 grote grazer ovp

foto: werkgroep OVP

Het beheer van de grote grazers in de Oostvaardersplassen gaat naar de Provincie Flevoland. Dinsdagmiddag 13 oktober stemde de Tweede Kamer met de kleinst mogelijke meerderheid (de helft plus één) in meerderheid vóór de motie van de Tweede Kamerleden Heerema en Geurts. De overheveling is hiermee een feit.

Het beheer van het terrein was al in handen van de Provincie, alleen het welzijn van de grote grazers leek de Staatssecretaris nog binnen haar invloedsfeer te willen houden. Met deze stap krijgt de Provincie het geheel voor het zeggen in het gebied. 

VhE voorzitter Linthorst noemt het 'een grote stap voorwaarts!' 

In de uitzending van EenVandaag zaterdag 19 september op 22.30 min. voorzitter Jozef Linthorst over het dierenleed op de Oostvaardersplassen (OVP). Donderdag 24 september buigt de Tweede Kamer zich over het beheer in de OVP. Staatsbosbeheer voert het beheer uit dat door de Kamer wordt besloten. Kijk hier de uitzending.

Screenshot 2015 09 21 11 30 53